Samarytanie - biblijna nazwa oznaczająca mieszkańców krainy Samarii. Po upadku Samarii (722 r. przed Chrystusem) z nowych osadników oraz pozostałych na miejscu dawnych mieszkańców powstała tutaj ludność mieszana. Oprócz kultu Jahwe istniały również pogańskie kulty (2 Krl 17,19-33); na Samarytanach pozostała skaza pogańskiej domieszki (2 Krl 17,34-41). Po okresie wygnania Samarytan nie dopuszczono do świątyni w Jerozolimie (por. Ezd 4,1nn.), dlatego też na górze Garizim (koło Sychem) zbudowali oni własny przybytek (2 Mch 6,2). Machabeusz Jan Hirkan I zburzył go w r. 107 przed Chrystusem, ale góra nadal pozostała miejscem kultu (J 4,20). Różnice między Żydami i Samarytanami przerodziły się we wrogość i nienawiść; unikano się nawzajem (por. J 4,9). Jezus odnosił się do Samarytan z życzliwością (por. Łk 17,16-19; przypowieść o miłosiernym Samarytaninie: Łk 10,30-37). Jego posłannictwo obejmowało również nauczanie w Samarii; Filip (6), jeden z ""Siedmiu"", głosił tam Ewangelię (Dz 8,5-8).

 

Żródło: Mała Encyklopedia Biblijna. Dom Wydawniczy ""ASLAN"" Kraków 1995